Akademik Kadro İlanlarında "Şahsen Başvuru" Şartı Getirilebilir mi ?

Yükseköğretim kurumları tarafından ihtiyaç duyulan akademik personel kadrolarına yapılacak atamalara ilişkin ilanlar Resmi Gazete'de, İlan.gov.tr'de ve ilgili yükseköğretim kurumunun internet sitesinde yayımlanmaktadır.

Söz konusu ilanların belirtilen kamuya açık platformlarda yayımlanmasına ilişkin zorunluluk Resmi Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan düzenlemeden kaynaklanmaktadır.

"Kamu kurum ve kuruluşları, personel alımına ilişkin tüm ilanlarını (ihtiyacını okullara öğrenci almak suretiyle karşılayanlar dâhil), Resmî Gazete ile Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesi ve kendi internet sitelerinde duyurur."

Söz konusu düzenlemenin amacının herbiri kamu tüzel kişiliğine sahip olan vakıf ve devlet üniversitelerinde istihdam edilecek akademisyenlerin liyakat esasına uygun olarak seçilebilmesi için mümkün olduğu ölçüde en geniş kitleye ulaşmasını sağlamak olduğu açıktır.

Ayrıca ilan zorunluğu getiren benzer düzenlemere YÖK tarafından çıkarılan Öğretim Üyeliğine Atanma ve Yükseltilme Yönetmeliği ile Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde yer verilmiştir.

Ancak açılan bir kadroya ilişkin ilanının Resmi Gazete'de ve ilgili diğer platformlarda yayımlanmış olması söz konusu ilanı tek başına hukuka uygun kılmamaktadır. Yayımlanan ilanların içerikleri ile getirilen özel ve genel şartlar kamu yararı ve hizmet gereklilikleri ile mevzuatta belirtilen şartlara uygun olmalıdır. Uygulamada yayımlanan akademik kadro ilan içeriklerinin hukuka aykırı oldukları ileri sürülerek söz konusu ilanların ya da ilana dayanarak tesis edilen atama veya atanmama (atanma başvurusunun reddi) işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalar karşımıza çıkmaktadır.

Öğretim Görevlisi ve Araştırma Görevlisi İlanlarında Şahsen Başvuru Zorunluğu

Yükseköğretim kurumları tarafından bazı durumlarda başvuran aday sayısının fiilen azaltılması için ek özel veya genel şartlar getirilebildiği görülmektedir. Bu durumda belirtilen şartlar nedeniyle başvuru yapamayan veya başvurusu değerlendirmeye alınmayan adayların hak kayıpları söz konusu olabilmektedir.

Bu çalışmamızda yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadroları yönünde şahsen başvuru zorunluluğu getirip getiremelerinin mümkün olup olmadığı ve posta yoluyla başvuruyu yasaklayıp yasaklayamacakları değelendirilecektir.

Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinde yönetmelik kapsamındaki kadrolara ilişkin ilan ve başvuruların nasıl yapılacağı düzenlenmiştir. Buna göre;

"İlan metninde, aranacak ve bu Yönetmelik kapsamında belirlenmiş olan şartlar, son başvuru tarihi, ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihi, giriş sınavı tarihi, yabancı dille eğitim-öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında senato kararıyla sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav yapılacaksa yazılı sınav tarihi, sınav sonuçlarının açıklanacağı günler ile internet adreslerini içeren sınav takvimi de belirtilir. Son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az olarak belirlenemez. Adayların başvuruları, ilanda belirtilen adrese şahsen veya posta yoluyla ya da ilanda belirtilmiş olması halinde internet yoluyla yapılır. Postadaki gecikmeler nedeniyle ilanda belirtilen süre içinde yapılamayan başvurular dikkate alınmaz."

Görüleceği üzere yönetmelik kapsamındaki kadrolara için yapılan ilanlar için yapılacak başvuruların şahsen veya posta yoluyla yapılması yeterlidir. Hatta, ilanda belirtilmesi halinde internet yoluyla başvuru yapılabilecektir. Ancak başvuruların değerlendirmeye alınması için post yoluyla yapılan başvuruların son başvuru tarihinden önce ilanda belirtilen başvuru adresine ulaşması zorunludur. Diğer bir deyişle; başvuru tarihi olarak başvuru evraklarının postaya verilme tarihi değil ilgili adrese ulaşma tarihi esas alınacaktır. Bu tarihten sonra ulaşan başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.

Sonuç olarak, yönetmelikle adaylara tanınan hakkın bu yönetmelik uyarınca yayınlanması gereken ilanlarda daraltılması mümkün değildir. Bu nedenle, adayların araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına posta yoluyla başvurmlarını engellemeye yönelik eklenen ilan şartları hukuka aykırıdır.

İptal Davası

Bu bağlamda, ilanın ilgili şartlarının iptali için dava açılabileceği gibi ilan edilen kadroya posta yoluyla yapılan başvuruların reddi veya değerlendirmeye alınmaması üzerine yasal süresi için ilanın veya ilgili hakkında tesis edilen işlemin iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açılabilecektir.

Dava açma süresi

Söz konusu işlemler 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunda düzenlenen genel dava açma süresine tabi olduklarının 60 gün içinde dava açılması mümkündür.

---

Eren & Yüce Hukuk Bürosu Notu: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve ilgili diğer mevzuat uyarınca tesis edilen işlemlere ilişkin davalar genelde idare mahkemelerinde görülmektedir. Süresi içinde doğru makamlara başvuru ve itirazların sunulması veya dava açılması önem arz etmektedir. Süresi içinde yapılmayan veya hatalı yapılan başvurular ciddi kayıpları ve zararlara sebebiyet verebilmektedir.

Bu nedenle, ilgili süreçleri yürütürken Yükseköğretim mevzuatı ve akademik kadrolar ile ilgili idari süreçler hakkında uzman avukatlardan hukuki destek almanız hak kayıplarının yaşanmaması adına  kritik önemdedir.